Tọa lạc trong khu phức hợp thể thao lịch sử Foro Italico ở phía tây bắc thủ đô Rome, Stadio Olimpico không chỉ là sân vận động lớn nhất thành phố mà còn được xem như một trong những công trình thể thao mang tính biểu tượng nhất của châu Âu. Trải qua gần một thế kỷ tồn tại, sân vận động này đã chứng kiến những khoảnh khắc vĩ đại của bóng đá, điền kinh, bóng bầu dục và cả âm nhạc, trở thành một phần không thể tách rời của lịch sử thể thao Ý. Khám phá về tổng quan SVĐ Stadio Olimpico qua bài viết này nhé.
Tổng quan về Stadio Olimpico
Stadio Olimpico (tiếng Anh: Olympic Stadium), thường được gọi ngắn gọn là l’Olimpico, là một sân vận động đa năng nằm tại Rome, Ý. Với sức chứa hiện tại khoảng 70.634 chỗ ngồi, đây là sân vận động lớn nhất Rome và lớn thứ hai tại Ý, chỉ sau San Siro của thành phố Milan.
Trước các đợt cải tạo lớn, đặc biệt là trước World Cup 1990, Olimpico từng có sức chứa vượt mốc 100.000 khán giả và khi đó được gọi với cái tên Stadio dei Centomila (Sân vận động 100.000 chỗ).
Hiện nay, sân thuộc quyền sở hữu của Sport e Salute, một cơ quan nhà nước Ý quản lý các công trình thể thao công cộng, và được vận hành dưới sự giám sát của Ủy ban Olympic Quốc gia Ý (CONI). Đây là sân nhà truyền thống của hai câu lạc bộ thành Rome là AS Roma và Lazio, đồng thời là địa điểm thi đấu quen thuộc của đội tuyển quốc gia Ý ở nhiều môn thể thao khác nhau.
Các mốc thời gian quan trọng
| Mốc thời gian | Sự kiện tiêu biểu |
|---|---|
| 1928 | Bắt đầu xây dựng với tên gọi Stadio dei Cipressi |
| 17/05/1953 | Khánh thành chính thức với tên Stadio dei Centomila |
| 1960 | Tổ chức Thế vận hội Mùa hè, chính thức mang tên Olimpico |
| 1968 | Đăng cai chung kết và đá lại UEFA Euro |
| 1990 | Tổ chức chung kết FIFA World Cup |
| 2009 | Đăng cai chung kết UEFA Champions League |
| 2021 | Địa điểm khai mạc và thi đấu UEFA Euro 2020 |
| 2024 | Đăng cai Giải vô địch điền kinh châu Âu |
Lịch sử hình thành: từ Stadio dei Cipressi
Trong bản quy hoạch Rome năm 1909, khu vực phía tây bắc thành phố chưa được định hướng phát triển các công trình thể thao. Tuy nhiên, đến những năm 1920, chính quyền Ý dưới chế độ Phát xít đã xem thể thao như một công cụ tuyên truyền hiệu quả và quyết định xây dựng một tổ hợp thể thao quy mô lớn tại đây.
Công trình được khởi công năm 1928 dưới sự chỉ đạo của kiến trúc sư Enrico Del Debbio. Do địa hình đầm lầy dưới chân đồi Monte Mario, toàn bộ mặt sân phải được nâng cao khoảng 4 mét với khối lượng đất đào lên tới hàng triệu mét khối.
Dù được thiết kế cho nhiều môn thể thao, trong giai đoạn đầu, sân chủ yếu phục vụ các cuộc diễu hành, sự kiện quần chúng và trình diễn mang tính chính trị. Việc mở rộng quy mô bị gián đoạn bởi Thế chiến II và sự sụp đổ của chế độ Phát xít tại Ý.
Stadio dei Centomila và bước ngoặt hậu chiến
Theo KUBET: Sau Thế chiến II, Ủy ban Olympic Quốc gia Ý (CONI) tiếp quản việc vận hành sân vận động. Dự án tái thiết hoàn tất năm 1953, đưa sân vận động bước vào kỷ nguyên thể thao đúng nghĩa.
Với cấu trúc bê tông kiên cố, bốn khán đài đặc trưng (Curva Nord, Curva Sud, Tribuna Tevere và Tribuna Monte Mario), Olimpico trở thành một trong những sân vận động hiện đại nhất châu Âu thời điểm đó, dù gần như không có mái che.
Thế vận hội Rome 1960 – dấu ấn toàn cầu
Việc Rome được chọn đăng cai Thế vận hội Mùa hè 1960 đã đưa Stadio Olimpico lên bản đồ thể thao thế giới. Sân tổ chức lễ khai mạc, bế mạc cùng toàn bộ các nội dung điền kinh quan trọng.
Thông tin thể thao Kubet chia sẻ: Thế vận hội này chứng kiến những kỷ lục lịch sử, nổi bật là ba huy chương vàng của nữ vận động viên Mỹ Wilma Rudolph, biến Olimpico thành biểu tượng của điền kinh thế giới.
Giai đoạn vàng của bóng đá châu Âu
Sau Olympic 1960, Olimpico trở thành trung tâm bóng đá Ý. Sân từng đăng cai các trận chung kết UEFA Euro 1968, Cúp C1 châu Âu 1977 và 1984, cũng như chung kết World Cup 1990 – một trong những trận đấu đáng nhớ nhất lịch sử bóng đá thế giới.
Cải tạo lớn cho World Cup 1990
Để chuẩn bị cho World Cup 1990, Olimpico đã trải qua đợt cải tạo lớn nhất trong lịch sử. Toàn bộ sân được xây dựng lại gần như hoàn toàn, bổ sung hệ thống mái che hiện đại và nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng.
Dù chi phí cải tạo gây nhiều tranh cãi, công trình hoàn thành đã đưa Olimpico trở thành một trong những sân vận động hiện đại nhất châu Âu vào thời điểm đó.
Olimpico trong thế kỷ 21
Bước sang thế kỷ mới, sân tiếp tục được nâng cấp vào giai đoạn 2007–2008 để phục vụ chung kết Champions League 2009. Sức chứa giảm nhẹ nhưng chất lượng ghế ngồi, khu vực báo chí và VIP được nâng lên rõ rệt.
Năm 2021, Olimpico là địa điểm khai mạc UEFA Euro 2020 và đến năm 2024, sân tiếp tục khẳng định vị thế khi đăng cai Giải vô địch điền kinh châu Âu, đúng 50 năm sau lần tổ chức trước đó.
Thánh địa của bóng bầu dục và âm nhạc
Ngoài bóng đá và điền kinh, Olimpico còn được xem là “thánh địa” của đội tuyển bóng bầu dục Ý trong Giải Six Nations. Kể từ năm 2012, sân là nơi diễn ra hầu hết các trận đấu lớn của đội tuyển.
Với hệ thống mái che, Olimpico cũng trở thành điểm đến lý tưởng cho các sự kiện âm nhạc quy mô lớn. Kỷ lục khán giả cho một buổi hòa nhạc tại đây thuộc về Claudio Baglioni năm 1998 với khoảng 90.000 người tham dự.
Biểu tượng trường tồn của Rome
Không chỉ đơn thuần là một sân vận động, Stadio Olimpico là chứng nhân của lịch sử nước Ý hiện đại, nơi giao thoa giữa thể thao, văn hóa và chính trị. Qua gần 100 năm tồn tại, công trình này vẫn giữ vai trò trung tâm trong đời sống thể thao châu Âu và tiếp tục là niềm tự hào của thành Rome.
Khép lại hành trình khám phá, có thể thấy rằng mỗi không gian, mỗi công trình hay mỗi nét văn hóa đều mang trong mình những giá trị riêng biệt, phản ánh chiều sâu lịch sử và tinh thần của con người nơi đó. Từ góc nhìn trải nghiệm đến giá trị biểu tượng, việc tìm hiểu tổng quan SVĐ Stadio Olimpico không chỉ giúp người đọc hiểu rõ hơn về kiến trúc, công năng và vai trò của sân vận động này trong đời sống thể thao Ý, mà còn mở ra một bức tranh toàn diện về văn hóa, cảm xúc và niềm tự hào gắn liền với những sự kiện lớn diễn ra tại đây.
